Kategori: Makaleler

Ototrof Besin Nedir? Geçmişten Günümüze Bir Tarihsel Bakış Bir Tarihçinin Gözüyle: Geçmişi Anlamak, Geleceği Kurmak Geçmişi anlamak, sadece eski olayları ve insanları öğrenmekten ibaret değildir. Her şeyin bir arka planı ve kökeni vardır, bu kökenleri keşfetmekse bize, mevcut durumumuzu daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olur. Bir tarihçi olarak, bazen yalnızca toplumsal kırılma noktaları veya büyük devrimler değil, küçük ve görkemli doğa olayları ve değişimleri de tarihin önemli birer dönemeç noktası olarak görürüm. Çünkü doğa ve toplum arasındaki ilişki, her ikisinin de şekillenmesinde hayati bir rol oynamıştır. Ototrof besinler de bu doğa-toplum etkileşiminin bir yansımasıdır. Hangi besinleri tükettiğimiz, hem tarihsel hem de…

Karbür nedir, ne işe yarar? Bilimsel ama herkesin dilinden bir rehber Bilime merakı olan biri olarak, günlük hayatta “karbür uç”, “silikon karbür disk” ya da “tungsten karbür matkap” gibi ifadeleri sık sık duyup “Peki karbür tam olarak nedir?” diye soranlara denk geliyorum. Bu yazıda karbürü; atom düzeyinden başlayıp atölyedeki takım tezgâhına, elektronik devrelerden zırh seramiklerine kadar uzanan geniş bir perspektiften, sade ama bilimsel bir mercek altında konuşalım. Hazırsanız, malzeme biliminin en sert oyuncularından birine yakından bakalım. Karbür nedir? Karbür (carbide), temel olarak karbonun bir metal veya yarı metalle oluşturduğu bileşik sınıfıdır. Karbon, partner elemente ve kristal yapıya bağlı olarak kimi…

Hüsnü Kuruntu Anlamı Nedir? Geçmişin İzinde Bugüne Yansıyan Bir Kavram Tarih, bazen uzak bir geçmişin, bazen de yakın zamanların izlerini taşır. Geçmişi anlamak, sadece bir zaman diliminin kronolojisini takip etmekle sınırlı değildir; aynı zamanda o dönemde şekillenen değerler, inançlar ve sosyal yapılarla da bağlantı kurmaktır. Bugün, hepimizin farklı bir biçimde içselleştirdiği kavramlar ve deyimler, bir zamanlar başka anlamlar taşıyordu. ”Hüsnü kuruntu” da bu tür kavramlardan biridir. Peki, hüsnü kuruntu nedir? Neden yüzyıllar boyunca bu deyim hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli bir yer edinmiştir? İşte bu yazıda, hüsnü kuruntu kavramını tarihsel bir bakış açısıyla ele alacak ve bugüne nasıl…

Hümanizma Ruhu Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine Bir İnceleme Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarını Çözümleme Arayışı İnsan psikolojisini çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, insanların davranışlarını anlamak her zaman büyüleyici bir yolculuk olmuştur. İnsanlar, karmaşık düşünceler, hisler ve sosyal bağlarla örülü varlıklardır. Her bir eylem, her bir düşünce, bir kişiliği şekillendiren parçalar olarak karşımıza çıkar. Bugün, bu merakımı yönlendirdiğim konulardan biri “hümanizma ruhu” kavramı. Ancak bu kavramı psikolojik bir bakış açısıyla incelemeye karar verdim. Peki, hümanizma ruhu ne anlama gelir? Neden insanlık tarihi boyunca bu kavram sürekli olarak gündeme gelmiştir? Hümanizma, genellikle insanın özgürlüğü, değeri ve potansiyelini savunur. Ancak psikolojik…

Hülle Kur’an’da Var Mıdır? Dinî ve Sosyolojik Bir Değerlendirme Hülle Kavramının Tanımı ve Tarihsel Arka Planı Hülle, İslam hukukunda, bir kadının üç talakla boşandığı eşine yeniden dönmesi için, başka bir erkekle evlenip boşanması şartıyla yapılan geçici evliliği ifade eder. Bu uygulama, Arapça “helâl kılma” anlamına gelen “tahlîl” veya “hülle” terimleriyle anılır. Kur’an-ı Kerîm’de, Bakara Suresi’nin 230. ayetinde, “Eğer erkek kadını (üçüncü defa) boşarsa, ondan sonra kadın bir başka erkekle evlenmedikçe ona helâl olmaz” şeklinde bir ifade bulunur. Bu ayet, hülle uygulamasının temel dayanağı olarak kabul edilir. Ancak, bu ayetin yorumu ve hülle uygulamasının meşruiyeti, İslam alimleri arasında farklılık göstermiştir. Hanefi…

Hükümsüz Dizisi Devam Edecek Mi? Bir Tarihçinin Perspektifinden Bir Bakış Geçmişi Anlamaya ve Günümüzle Bağ Kurmaya Çalışan Bir Tarihçinin Girişi Tarihi bir olay veya kültürel bir ürün, zaman içinde farklı evrelerden geçer. Bir dizi ya da film, sadece izleyicisine eğlence sunmakla kalmaz; aynı zamanda toplumun ruhunu, kolektif hafızasını ve sosyal dinamiklerini yansıtır. “Hükümsüz” dizisi de bu bağlamda önemli bir kültürel fenomen haline geldi. Bir tarihçi olarak, geçmişte yaşanan olayların ve toplumsal değişimlerin, günümüzdeki popüler kültür eserlerinde nasıl yankı bulduğuna bakmak, sadece eğlencelik değil, derin anlamlar taşıyan bir yolculuğa çıkarır. Hükümsüz dizisinin geleceği, bu tarihsel süreçlerin nasıl kesiştiğini ve toplumsal kırılma…

Kara Kutu Olmak Ne Demek? Bilimsel ama Herkesin Anlayacağı Bir Yolculuk Bilime meraklı biri olarak, günlük hayatta sıkça kullandığımız bir deyimin peşine düşmek istiyorum: “Kara kutu olmak.” Bu ifade kulağa gizemli geliyor, değil mi? Peki bunun bilimsel karşılığı ne, hayatımızla nasıl kesişiyor ve neden önemsemeliyiz? Gel, birlikte hem sade hem de merak uyandıran bir keşfe çıkalım. Kara Kutu Nedir? (Bilimsel Tanım ve Basit Anlatım) Bilimde “kara kutu”, girdileri (input) ve çıktıları (output) bildiğimiz ama iç işleyişini doğrudan gözlemleyemediğimiz sistem için kullanılan bir modeldir. Yani sistemi açmadan şunu görürüz: “Şunu verdim, şu çıktı.” Ama arada nasıl olduğunu bilmiyoruz. Elektronikten biyolojiye, psikolojiden…

Kara kehribar, herkesin aynı şeyi kastetmediği; pazarın, geleneğin ve bilimin farklı cevaplar verdiği bir kavramdır. Kara Kehribar Ne Demek? Aynı İsim, Dört Farklı Hikâye Giriş: Farklı Açılardan Bakmayı Sevenler İçin “Kara kehribar” dendiğinde aklınıza kömür siyahı bir tespih mi geliyor, Erzurum’un Oltu taşı mı, yoksa parfümlerdeki sıcak “amber” kokusu mu? Ben konulara farklı pencerelerden bakmayı seven biri olarak, bu ifadenin tek bir anlama sıkıştırılmasına itiraz ediyorum. Çünkü mağaza vitrinlerinden maden ocaklarına, laboratuvar notlarından kültürel hafızaya kadar “kara kehribar” birden fazla gerçekliği işaret ediyor. Bu yazıda aynı soruya verilen farklı cevapları karşılaştıracak, veriyle ve somut örneklerle ilerlerken, kavramın insan hayatındaki karşılığını…

Kaptan Olmak İçin Hangi Bölüm 2 Yıllık? Farklı Bakış Açılarıyla Bir Yol Haritası “Kaptan olmak için hangi bölüm okunur?” sorusu sık sorulanlardan biri ama “2 yıllık bölümle de bu meslek mümkün mü?” diye sormak bence daha önemli. Çünkü bu soru sadece bir eğitim yolunu değil, aynı zamanda farklı bakış açılarını, hayalleri ve hayat planlarını da gündeme getiriyor. Ben de bu yazıda, hem erkeklerin daha analitik ve veri odaklı yaklaşımını hem de kadınların daha duygusal, toplumsal etkileri gözeten bakış açısını karşılaştırarak bu konuyu birlikte keşfetmek istiyorum. Hadi gelin, rotamızı birlikte çizelim. İpucu: 2 yıllık bir eğitimle köprüüstüne giden yol mümkün ama…

Hristiyanlık Neyi Savunur? Toplumsal Yapılar ve Bireyler Arasındaki Etkileşim Bir Sosyologun Gözünden: Toplumsal Yapıları ve Bireylerin Etkileşimini Anlamak Toplumsal yapılar, yalnızca kurumlarla sınırlı kalmaz; aynı zamanda bireylerin hayatlarında derinlemesine yankılar uyandıran inanç sistemleriyle de şekillenir. İnsanlar, inandıkları değerlerle dünyaya bakar, toplumsal normlar ve kültürel pratikler aracılığıyla kendilerini ifade eder. Bu yazıda, Hristiyanlığın toplumsal yapılar üzerindeki etkilerini, bireylerin yaşamına nasıl dokunduğunu ve toplumsal normlar, cinsiyet rolleri gibi unsurları nasıl şekillendirdiğini ele alacağız. Hristiyanlık, binlerce yıl boyunca sadece bir din değil, aynı zamanda toplumsal düzenin ve insan ilişkilerinin de temel taşlarını oluşturmuş bir öğreti olmuştur. Dinin bireyler ve topluluklar üzerindeki etkisini anlamak,…